14 ژانویه 2025 - در بین افرادی که دیابت بارداری داشته اند، حدود 35٪ در عرض یک دهه به دیابت نوع 2 مبتلا می شوند. در یک مطالعه ی جدید به رهبری پرفسور سیفور خان، عضو هیئت علمی تحقیقات قلب و عروق در موسسه ی پزشکی عروق در دانشگاه پیتسبورگ، برای اولین بار مکانیسم های مولکولی پیشرفت از دیابت بارداری به دیابت نوع 2 شناسایی شد.
این کشف که در ژورنال Science Advances گزارش شده است، می تواند منجر به درمان ها و مداخلات جدیدی برای کاهش خطر این پیشرفت شود.
پرفسور خان گفت: «بسیاری از این زنان که دیابت بارداری داشته اند، قبل از 40 سالگی، به دیابت نوع 2 مبتلا میشوند. به منظور توسعه ی روشی برای تشخیص زودهنگام، پیشگیری و مداخلات هدفمند با استفاده از پزشکی دقیق، نیاز فوری به شناسایی علل ریشه ای این امر وجود داشت».
محققان گروهی از شرکت کنندگان در مطالعه ی زنان، تغذیه نوزادان و دیابت نوع 2 بعد از دیابت بارداری(مطالعه ی SWIFT) را مورد بررسی قرار دادند و بر روی 143 زن اسپانیایی تبار بین 20 تا 45 سال که سابقه دیابت بارداری داشتند، تمرکز کردند. از میان آنها، 65 نفر طی هشت سال پس از زایمان به دیابت نوع 2 مبتلا شدند. 78 زن باقی مانده به عنوان گروه شاهد در نظر گرفته شدند.
با بررسی دادههای متابولومیک، لیپیدومی و ژنومی شرکت کنندگان، محققان دریافتند که سطح نوعی لیپید به نام اسفنگولیپید در خون افرادی که به دیابت نوع 2 مبتلا شدهاند، در مرحله ی عاری از بیماری کاهش یافته است. سپس محققان کاهش تولید اسفنگولیپیدها را ردیابی کرده و به جهش در ژنی به نام CERS2 رسیدند. محققان این یافته را در مدلهای موش و همچنین در آزمایشاتی با استفاده از سلولهای ترشح کننده ی انسولین اهدایی از انسان، تأیید کردند.
پرفسور خان، گفت: این یافته ها نشان می دهد که کاهش غلظت اسفنگولیپیدهای دارای زنجیره بسیار طولانی در خون می تواند به عنوان یک شاخص اولیه برای پیشرفت از دیابت بارداری به دیابت نوع 2 باشد.این بینشها میتواند راه را برای استراتژیهای درمانی جدید با هدف قرار دادن مسیر اسفنگولیپید هموار کند.
مداخلات درمانی طراحی شده برای بازگرداندن متابولیسم اسفنگولیپیدها به حالت عادی با افزایش فعالیتCERS2 ، یا به حداقل رساندن اثرات مضر پایین دستی آن بر ظرفیت ترشح انسولین توسط لوزالمعده ممکن است به بهبود عملکرد سلولهای بتا پانکراس، ترشح انسولین و تنظیم قند خون در افراد در معرض خطر بالای ابتلا به دیابت نوع 2، بویژه افراد دارای سابقه ی دیابت بارداری، کمک کند.
در مطالعات آینده، محققان بررسی خواهند کرد که چگونه از دست دادن عملکرد CERS2 به اختلال عملکرد سلول های بتا پانکراس منجر می شود و فعالیت CERS2 و متابولیسم اسفنگولیپیدها را به عنوان هدف ارزیابی می کنند.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2025-01-gestational-diabetes-biomarker-genetic-predisposition.html